[hamid reza]

‏1.‏ معرفی

این تصویر دو روزنامه‌نگار حیرت‌زده ژاپنی را نشان می‌دهد که از دیدن ‏جدیدترین محصول شرکت سونی – ‏Lifestyle pc‏ از سری ‏p‏ به قیمت 900 دلار- و ‏تغییرات ظاهری انجام شده روی آن ابراز شگفتی کرده‌اند. کریس گارسیا – ‏متصدی موزه تاریخ‌شناسی کامپیوتر می‌گوید: زمان نشان خواهد داد که دستگاهی مانند ‏Lifestyle pc‏ به ‏وزن 4/1 پوند با صفحه‌نمایشی به اندازه 8 اینچ آیا یکی از شاخه‌های اصلی شجره‌نامه ‏سیر تکاملی لپ‌تاپ به شمار می‌رود یا فقط جزو یکی از شاخه‌های فرعی آن محسوب خواهد شد‏‏. در این شماره به سیرتکاملی لپ‌تاپ در گذر زمان و اینکه لپ‌تاپ‌های فعلی ‏چه پروسه‌ای را از نظر زمانی و شکل ظاهری طی کرده‌اند تا به موقعیت کنونی خود ‏رسیده‌اند پرداخته شده است.‏

‏2.‏ ‎‏ اولین کامپیوتر قابل حمل ‏

به گفته کریس گارسیا اولین کامپیوتر قابل‌حمل در سال 1981 به نام ‏Osborne1‎ با دو فلاپی دیسک و صفحه‌نمایشی به اندازه 5 اینچ به جهان معرفی شد. وزن این کامپیوتر ‎ ‎‎5/24‎‏ پوند بود و صفحه‌کلید آن با یک کابل به کامپیوتر متصل می‌شد. این صفحه کلید نيز ‏نقش درب لپ‌تاپ را به عهده داشت. این کامپیوتر به اندازه‌ای کوچک بود که می‌شد ‏آن را در قسمت زیرین یک صندلی‌ هواپیما جا داد. ‏Osborne1‎‏ به برخی نرم‌افزارها از قبیل ‏‏:‏WordStar‏ که نقش ‏Word‏ کنونی را داشته، صفحه گسترده ‏SuperCalc‏ و زبان برنامه‌‏نویسی ‏BASIC‏ مجهز بود.‏ ‏3.‏ اولين كامپيوتر تجاري‎‏ ‏
زمانی که ‏Osborne 1‎‏ به جهان عرضه و به عنوان اولین کامپیوتر تجاری موفق شناخته ‏شد ماشین‌حساب‌هایی مجهز و قابل برنامه‌ریزی به نام ‌‏Sharp PC-1211‎‏ نیز تولید شدند و به ‏رقابت با آن‌ها پرداختند. اين ماشين‌حساب‌ها در اندک زمانی توانستند بازار را تحت کنترل خود درآورند. ‏این‌گونه ماشین‌حساب‌ها نيز در لیست اولین کامپیوتر‌های قابل‌حمل قرار گرفتند. برخی از افراد ‏آن را تحت نام ‏TRA-80 PC1‎‏ می‌شناسند که با مارک تجاری ‏‎ Radio Shock ‎فروخته ‏می‌شد. طول این ماشین‌حساب 6 اینچ بود که از ‏Osborne1‎‏ کوچک‌تر و قابلیت ‏برنامه‌ریزی به زبان بیسیک را نیز داشته است.‏

‎4‎‏.‏ ‎‏ اولین نوت‌بوک

Epson HX-2 در سال 1981، ‎‏ به عنوان اولین نوت‌بوک معرفی شد و حمل و نقل آساني داشت. این کامپیوتر در میان بسیاری از کامپیوترهای قدیمی موجود در موزه، اولین ‏کامپیوتری است که شباهت زیادی به نت‌بوک‌های فعلی دارد. وزن تقریبی این دستگاه 5/3 ‏پوند و صفحه‌کلید آن کامل است. صفحه نمایش اين نوت‌بوك به اندازه‌ای بود که 4 خط از یک متن 20 ‏کاراکتری را در خود نشان می‌داد. پرینتری به اندازه یک ماشین‌حساب، محفظه‌ای ‏پلاستیکی به‌عنوان کیس قابل‌حمل و یک نوار چرخان ‏‎(tape drive)‎‏ برای ذخیره اطلاعات ‏در این کامپیوتر تعبیه شده بود. این نوت‌بوک نیز با برنامه بیسیک سازگاری داشت.‏

‎5‎‏.‏ ‏ اولین لپ‌تاپ تاشو

در سال 1982، اولین نوت‌بوک با صفحه‌نمایش تخت و درب تاشو که پس از تمام شدن امكان خم شدن روی کامپیوتر را داشت ساخته و به نام ‏Grid Compass 1100‎‏ روانه بازار شد. ‏سازمان فضایی ناسا طراح این نوع از لپ‌تاپ‌ها بود و در بسیاری از ماموریت‌های فضایی ‏شاتل در دهه‌های 1980 و 1990 از آن‌ها استفاده می‌کرد. عکس حاضر کامپیوتر STS 51G‏ را ‏در یکی از ماموریت‌های ناسا در سال 1985 نشان می‌دهد. این کامپیوتر با سیستم‌عامل ‏مخصوص خود سازگاری داشته و شامل نرم‌افزارهای ‏Word‏، صفحه گسترده و مدیریت ‏اطلاعات بوده است. ‏Grid Compass 1100‎‏ که از فلز منیزیم ساخته شده بود جزو اولین ‏لپ‌تاپ‌های سخت و نیرومند شناخته شده و قیمت آن 8 هزار و 100‎‏ دلار بوده است. ‏

‏6.‏ تحولی دیگر‏

ورود ‏MicroOffice RoadRunner‏ تحول بزرگی در سیر تکاملی لپ‌تاپ‌‌ها به وجود ‏آورد. این لپ‌تاپ نيز مانند لپ‌تاپ‌های تولید شده سال 1982 به صورت تاشو طراحی شده بود. ‏همزمان با ورود این کامپیوترها به جهان، تکنولوژی ‏LCDهای گران‌قیمت و امکان افزایش ‏ظرفیت ذخیره‌سازی اطلاعات کامپیوترها نیز مطرح شد.‏

7. رویای خبرنگاران

در سال 1983 زمانی که شرکت ژاپنی Kyocera کامپیوتر‌های قابل‌حمل خود را معرفی کرد همه چیز به خوبی پیش می‌رفت و این مدل‌ها با نام Kyotronic در ژاپن به فروش می‌رفتند. شرکت‌هایی مانند Trandy، NEC و Olivetti با خرید امتیاز طراحی از شرکت Kyocera سري TRS-80 مدل 100 را به فروش رساندند.
کیبرد‌های بزرگ و صفحه نمایش‌های ال‌سی‌دی قادر به نمایش 8 ردیف از 40 کاراکتر بودند. ابزار پردازش لغت، منجر به محبوبیت این ماشین‌ها میان روزنامه‌نگاران شد. 4 باتری AA قادر بودند اين ماشین‌ها را به مدت 20 ساعت شارژ كنند. قیمت این مدل‌ها از حدود 800 دلار آغاز می‌شد.

8. اپل هم وارد بازی می‌شود

در سال 1989 کامپیوتر‌های قابل‌حمل مکینتاش، اپل را وارد بازی کردند و اين نوع کامپیوتر‌های اپل وارد مرحله شکوفایی شدند. وزن ماشین‌های جدید که با باتری‌های اسید سربی کار می‌کردند 16 پوند و دارای صفحه‌نمایش‌هایی مجهز به Active Matrix بودند. این فناوری در زمان خود یک تکنولوژی برتر به شمار می‌رفت. بر چسب قیمت این کامپیوترها 6500 دلار بود اما برخلاف موفقیت بالا در زمان خود فروش خوبی در بازار کسب نکردند. 2 سال بعد PowerBook 100 توانست رقم بالای فروش را به خود اختصاص دهد. گارسیا گفت: "این مدل‌ها منجر به شکل‌گیری فاکتور‌هایی شدند که امروز به راحتی قابل تشخیص هستند".

9. نت‌بوکی با طراحي مدرن

در سال 1992 شرکت IBM با معرفی نت‌بوک‌های سری ThinkPad با مداد پاک‌کن‌های شبیه به ماوس‌های TrackPoint، صفحه‌نمایش‌‌های رنگی TFT و 104 اینچی، طراحی باریک و مشکی مات، موجی از تغییرات و نارضایتی را ایجاد کرد. اولین سری 700C ‌ها بودند که دارای یک پردازنده 25 مگاهرتزی، دیسک سخت 120 مگابایتی و برچسب قیمت 4350 دلاری بودند. وزن این نت‌بوک‌ها 7/5 پوند بود. این وزن به عنوان استانداردی برای سری لپ‌‌تاپ‌های Lenovo که در حال حاضر فروخته می‌شوند تبدیل شد. بنا بر گفته گارسیا، ThinkPadها آغازگر مرحله‌ای به نام متجانس‌سازی ماشین‌ها هستند.

10. هر کودک یک XO

لپ‌‌تاپ‌های ارزان، کم‌مصرف و مقاوم برای هر کودک در کشور‌های در حال توسعه روياي نیکولاس نگروپونت -دانشمند علوم کامپیوتری در موسسه فناوری ماساچوست- بود. لپ‌‌تاپ‌های XO ابزاری برای تحقق این رویا هستند. اولین‌بار در سال 2007 لپ‌‌تاپ‌های 200 دلاری به کشور‌هایی مانند پرو ارسال شد. گارسیا گفت: اگرچه لپ‌‌تاپ‌های XO فقط در چند زمینه محدود به خوبی کار می‌کند اما می‌توانند یک ماشین عالی برای بچه‌ها باشند و به هیچ عنوان نمی‌توان آن‌ها را یک وسیله بی‌ارزش به شمار آورد.