داراي دو مرحله ميباشد كه اولي سخت افزاري است و بايد دست به آچار شويد اما دومي نرم افزاري است كه بايد ديسك را پارتيشن بندي كرده و فرمت نمائيد تا بتوانيد اطلاعات خود را روي آن بنويسيد. آسانترين قسمت اين كار همان قسمت سخت افزاري است كه چند مرحله بيشتر ندارد و بسيار ساده است
قبل از باز كردن كامپيوتر حتما آنرا خاموش كرده و كابلهاي برق آنرا از برق بكشيد. اگر دستبند مخصوص الكتريسيته ساكن داريد آنرا به دست ببنديد و به زمين وصل كنيد تا الكتريسيته ساكن موجود در بدنتان تخليه شود. اگر اين دست بند را نداريد مهم نيست فقط سعي كنيد با دست زدن به اشيا فلزي مانند بدنه ميز، دستگيره در، لوله آب اين الكتريسيته ساكن را از بدنتان تخليه كنيد. سعي كنيد به قطعات الكترونيكي داخل كامپيوتر يا روي هارد ديسك هم دست نزنيد. روي برد اصلي كامپيوتر كه بدان مادربرد ميگويند معمولا دو سوكت وجود دارد كه براي اتصال هارد ديسك بكار ميرود. اگر هارد ديسكتان را پيدا كنيد يك كابل پهن بدان وصل است آنرا دنبال كنيد تا به يكي از اين سوكتها برسيد. آن يكي هم بغل دست همين يكي است. اگر به نوشته هاي روي مادربرد توجه كنيد اين سوكتها بايد به نامهاي IDE1 و IDE2 معرفي شده باشند. معمولا كامپيوتر از IDE1 بوت ميشود پس هاردديسكي كه داراي ويندوز يا OS است بايد به اين سوكت وصل شود. هارد ديسكها با نوعي كابل پهن به مادربرد وصل ميشوند كه بدان ريبون كابل ميگويند. طرفي كه يك كانكتور دارد به كنترلر روي مادر برد وصل ميشود. طرف ديگر كه دو كانكتور دارد هر كدام به يك هارد ديسك وصل ميشود. در مادربردهاي جديدتر هر كانكتور روي مادربرد ميتواند تا دو هاردديسك را راه اندازي كند پس با دو عدد كانكتور جمعا تا 4 عدد هاردديسك را ميشود راه انداخت. البته درايو CD هم در همين خانواده قرار دارد و معمولا آنرا به IDE2 وصل ميكنند. پس به احتمال زياد شما بايد يك هاردديسك داشته باشيد كه روي IDE1 وصل است و يك درايو CD داريد كه روي IDE2 وصل است. به هر كنترلر تا دو درايو وصل ميشود. براي آنكه سيستم بفهمد كدام درايو اولي است و كداميك دومي، جامپرهايي روي خود درايو وجود دارد كه بايد جداگانه تنظيم شود. اولين هارد ديسك را Master ميگويند و دومي را Slave گويند. بايد روي بدنه هارد ديسك خود بدنبال ليبلها يا نوشته هايي بگرديد كه نحوه تنظيم اين جامپرها را بيان كرده باشد. اگر پيدا نكرديد بايد از سايت سازنده هاردديسك مشخصات فوق را بدست آوريد. اگر روي يك كابل فقط يك درايو وصل ميكنيد بايد درايو را در حالت جامپر 1Drive قرار دهيد و شايد روي درايو شما اين حالت اسم ديگري مانند Single يا همان Master داشته باشد. فرقي نميكند كه درايو ماستر يا اسلاو را به كداميك از دو كانكتور روي كابل وصل ميكنيد فقط بايد جامپر آنها براي ماستر يا اسلاو درست باشد. درايوهاي جديد با ظرفيتهاي بالاي 80 يا 120 گيگابايت با كابلهاي ويژه اي عرضه ميشود كه بايد با كابل موجود عوض شود. اگر درايو قديمي خود را هم ميخواهيد در كنار درايو جديد مصرف كنيد ميتوانيد درايو جديد را در حالت ماستر قرار دهيد و درايو قديمي را در حالت اسلاو تنظيم كنيد و سپس هر دو را روي كابل جديد قرار دهيد. معمولا يك طرف كابل با رنگ قرمز مشخص شده است كه به پين شماره 1 كانكتور روي مادربرد وصل ميشود. در اتصال اين كابل اگر آنرا برعكس وصل كنيد اتفاقي نميافتد فقط سيستم كار نميكند. توجه شما را به اين نكته جلب ميكنيم كه براي هر يك از كانكتورها بايد مسئله ماستر و اسلاو را رعايت كنيد. دو حالت به شرح زير ميتواند برايتان رخ دهد: 1. اگر يك درايو روي IDE1 داريد بايد ماستر باشد و اگر يكي هم روي IDE2 داريد آنهم بايد ماستر باشد. 2. اگر هر دو درايو روي IDE1 باشد يكي بايد ماستر و ديگري اسلاو باشد. براي IDE2 هم همين مسئله صادق است. بغل دست همين كابل پهن روي درايو، يك سيم با كانكتوري سفيد هم وجود دارد كه برق درايو را تامين ميكند. اگر ميخواهيد درايو قبلي خود را با نمونه جديد عوض كنيد بايد اين سيم كه كانكتور بخصوصي دارد را از درايو قديمي جدا كرده و به درايو جديد وصل كنيد. اگر ميخواهيد درايوي جديد اضافه كنيد بايد در داخل كامپيوتر خود بدنبال يكي از اين كانكتورها بگرديد كه خالي است و به جايي وصل نشده است و از آن استفاده كنيد. درايو در محلي بخصوص كه برايش داخل بدنه كامپيوتر در نظر گرقته شده قرار ميگيرد و با پيچهايي كوتاه بسته ميشود. وقتي همه كارها را درست انجام داديد، كامپيوتر را به برق وصل كرده و روشن كنيد. بايد ببينيد آيا كامپيوتر درايو جديد شما را ميبيند؟ براي اينكار وقتي سيستم در حال بوت شدن است بسته به مدل كامپيوترتان بايد يكي از كليدهاي F2 يا DEL را بزنيد تا سيستم وارد Setup شود. وقتي كامپيوتر در حال بوت شدن است ممكن است براي چند لحظه پيغام زير ظاهر شود كه به شما براي زدن اين كليدها كمك ميكند. Press DEL to enter SETUP از صفحه اي كه ظاهر ميشود انتخاب زير را انجام دهيد: STANDARD CMOS SETUP وقتي وارد اين صفحه ميشويد بايد درايو جديدي كه به كامپيوتر اضافه كرده ايد را ببينيد. آنچه با نامهاي Primary مشخص شده براي IDE1 است كه قبلا گفتيم. نمونه IDE2 با Secondary مشخص شده است كه هر كدام نيز Master و Slave خود را دارند. آيا مشخصات درايو خود را ميبينيد؟ مثلا 120GB اگر پاسخ شما به اين پرسش مثبت است ميتوانيد به قسمت بعدي مقاله برويد. در غير اينصورت بايد اول مشكل را برطرف كنيد. نكات گفته شده را دوباره كنترل كنيد تا همه چيز درست نصب شده باشد. اگر اشكالي وجود داشت آنرا برطرف نمائيد. اينك ميخواهيم هاردديسك جديد را كه قبلا وصل شده آماده نصب OS كنيم. براي اينكار لازم است تا اول پارتيشن بندي كنيم، بعد عمل فرمت بندي را انجام دهيم و نهايتا OS را نصب كنيم. قبلا گفتيم كه بايد از صحت وجود هاردديسك نصب شده با مراجعه به قسمت Setup كامپيوتر خود مطمئن شويد. بعد اقدام به پارتيشن بندي كنيد. پس اگر هنوز روي اين قسمتها مشكل داريد، قسمت اول اين مقاله را بخوانيد. در هر صورت ادامه كار به شكل زير است: اول از همه بايد هارد را پارتيشن بندي (Partitioning) كنيد. سپس آنرا فرمت (Format) نمائيد. در پارتيشن بندي، درايو واقعي خود را به چند بخش تقسيم ميكنيد كه هر بخش يك نام ميگيرد و مانند يك درايو واقعي (اما واقعي نيست بلكه لاجيكال است) عمل ميكند. بعدا نوبت فرمت كردن ميرسد كه در واقع محيط هر كدام از اين درايوها را براي مصرف سيستم عامل يا OS و يا همان Operating System آماده ميكند. اگر اين هارد خام كه روي سيستم شما قرار گرفته، تك است بايد به نحوي كامپيوتر را راه اندازي كنيد زيرا هارد ديسكي نداريد كه حاوي ويندوز باشد. معمولا يك ديسكت بوت اينكار را ميكند اما در ويندوزهاي جديدتر مانند XP يا 2000 ، سي دي حاوي اين OS ها قابل راه اندازي ميباشد و ميتواند همه كارها مانند پارتيشن بندي و فرمت را انجام دهد. اما براي اينكه بتوانيد از اين سي دي ها به شكل مطلوب استفاده كنيد لازم است تا اصول پارتيشن بندي و فرمت را بدانيد. ما در اين مطلب مسائل فوق را توضيح ميدهيم. براي بوت كردن سيستم با سي دي ويندوز بايد مطمئن شويد كه كامپيوتر ميتواند سي دي بوت را از سي دي درايو بخواند. بعبارتي بايد كنترل كنيد كه CMOS كامپيوتر روشهايي براي رديف بندي بوت از روي سي دي درايو، هارد ديسك، فلاپي درايو يا غيرو دارد. به Setup كامپيوتر برويد (به قسمت اول مقاله مراجعه كنيد) و تنظيم Boot Sequence را در بخش Advanced BIOS Features روي تنظيمي قرار دهيد كه با CD-ROM شروع ميشود مثلا: CD-ROM,A,C شايد تركيبات گفته شده در كامپيوتر شما اندكي متفاوت باشد اما در هر صورت نحوه كار همين است. بدين ترتيب كامپيوتر وقتي روشن شود اول سروقت سي دي خواهد رفت. اگر مشكلي داشتيد با ما تماس بگيريد. حال سي دي ويندوز قابل بوت را در درايو گذاشته و كامپيوتر را راه اندازي كنيد. از دستورات ويندوز پيروي نمائيد. وقتي به قسمت پارتيشن بندي رسيديد، بگوئيد ويندوز پارتيشن كند! و وقتي به قسمت فرمت رسيديد اجازه دهيد ويندوز فرمت كند! پارتيشنها بخشهاي لاجيكال يك هاردديسك هستند كه خود مانند يك هاردديسك واقعي عمل ميكنند. يك كامپيوتر ميتواند فقط يك پارتيشن داشته باشد كه آنرا به :C ميشناسد يا ميتواند تا 24 درايو لاجيكال (پارتيشن) داشته باشد كه آنها را از :C تا :Z ميشناسد. اندازه پارتيش هاي اوليه تا 32 مگابايت بود اما امروزه اين اندازه تا 137 گيگابايت ميرسد ( اين رقم با تكنيكي به نام INT13 Extention بدست مي آيد). فهميديم كه پارتيشن بندي ضروري است اما چه خاصيتي دارد؟ اول اينكه ميتوانيد مطابق سليقه تان چند پارتيشن درست كنيد و هر يك را به نوع خاصي ديتا (موزيك - كارهاي فني - ...) اختصاص دهيد. مثلا در يك هاردديسك 30 گيگابايتي، :C را با 25 گيگابايت به نصب ويندوز 2000 و تمام برنامه ها اختصاص دهيد و در 5 گيگا بايت بعدي ديتاهاي شخصي خود را قرار دهيذ. بدين ترتيب بك آپ گيري از ديتاهايتان (5 گيگابايت) سريعتر و آسانتر ميشود. در ضمن با پارتيشن بندي ميتوانيد روي يك هارد ديسك چند OS داشته باشيد. يعني ويندوز 98 را در يك پارتيشن قرار دهيد، ويندوز XP را در پارتيشن بعدي و مثلا ردهت لينوكس را در پارتيشن بعدي نصب كنيد. سه OS در يك هارد ديسك! بلي اينكار با پارتيشن بندي امكان پذير است. وقتي كامپيوتر اول راه اندازي ميشود بدنبال بخش مخصوصي در هارد ديسك بنام "بوت سكتور" ميگردد. هر درايو ميتواند تا 4 پارتيشن داشته باشد كه ميتوانند از نوع Primary يا Extended باشند كه هر يك وظيفه خاصي داشته و شما بر حسب نياز ميتوانيد آنرا تعريف كنيد. توضيحات بعدي موضوع را روشن ميكند. البته شايد هاردديسكهايي را ديده باشيد كه به بيش از 4 قسمت تقسيم شده اند، توجه داشته باشيد كه فقط پارتيشن نوع Extended ميتواند بيش از يك حرف درايو از كامپيوتر براي خود بگيرد. فرقي نميكند كه چند حرف درايو ببينيد، بخاطر داشته باشيد كه هر درايو نميتواند بيش از 4 پارتيشن بگيرد. پارتيشن Primary اين پارتيشنها جايگاه OS ها هستند. اگر ميخواهيد هارد ديسك شما توانمندي راه اندازي يا بوت كامپيوتر را داشته باشد نياز به يك پارتيشن Primary داريد. در ويندوز سري 9x و 2000 اين پارتيشن هميشه :C است كه نميتوانيد آنرا تغيير دهيد. هر هارد ديسك ميتواند تا 4 پارتيشن Primary داشته باشد اما در دنياي داس و ويندوز 9x با برنامه اي بنام FDISK فقط محدود به يك پارتيشن Primary هستيد. لينوكس و ويندوزهاي بعدي مانند 2000 بطور كامل از داشتن چند پارتيشن Primary در يك درايو حمايت ميكنند. برنامه System Commander در ويندوزهاي سري 9x بشما كمك ميكند تا چند سيستم عامل را در يك درايو قرار دهيد. اما در ادامه پارتيشنهاي Primary ، به حالت پارتيشن Active نگاهي مي اندازيم. پارتيشن Active اما سئوال اينجاست كه اگر يك هارددرايو داراي چند پارتيشن Primary باشد كه هر كدام نيز حاوي يك OS معتبر باشد، سيستم از كجا بفهمد كه كدام OS را بوت كند؟ هر پارتيشن Primary كه بصورت Active تنظيم شده باشد، آغاز كننده كار كامپيوتر است. يعني OS موجود در آن، هنگام بوت شدن كامپيوتر شروع ميشود. پس در هر لحظه فقط يكي از پارتيشنهاي Primary ميتوانند بصورت Active تنظيم شوند. پارتيشن Extended درايو شما ميتواند حاوي پارتيشن Extended باشد يا آنرا نداشته باشد. اين پارتيشن توان بوت ندارد و در هر هارد درايوي فقط يكي از آنها ميتواند موجود باشد. وقتي اين پارتيشن را درست ميكنيد، جاي يكي از پارتيشنهاي Primary را ميگيرد. پس در هاردديسكي كه يك پارتيشن Extended دارد فقط سه پارتيشن Primary باقي ميماند. اگر بخواهيد سيستم خود را در يك پارتيشن بزرگ قابل بوت بصورت Primary تنظيم كنيد، ديگر نيازي به پارتيشن Extended نخواهيد داشت. وقتي يك پارتيشن Extended درست ميكنيد اين امكان را داريد تا حداكثر 24 درايو لاجيكال در داخل آن ايجاد كنيد. يعني :C تا :Z (نامهاي :A و :B به فلاپي درايو تعلق دارند). اندازه هر درايو لاجيكال نيز به شما بستگي دارد. پس اول بايد پارتيشن Extended درست كنيد بعد در داخل آن اقدام به ايجاد درايو لاجيكال كنيد. در ويندوز 9x از برنامه FDISK استفاده ميكنيم. در ويندوزهاي جديد، مانند 2000 از يك ابزار گرافيكي سود ميجوئيم كه بنام Disk Management Tool معروف است. در اينجا نميتوانيم وارد جزئيات بكارگيري اين ابزارها شويم اما اگر سئوالي داريد از ما بپرسيد. در پارتيشن بندي ميتوانيد از قالب FAT استفاده كنيد كه داراي نمونه هاي FAT16 در ويندوزهاي قديمي و FAT32 و NTFS در نمونه هاي جديد است. اختلاف آنها را در مقاله اي جداگانه بيان ميكنيم. اما به اختصار بدانيد كه فلاپي ديسكتها داراي FAT12 هستند. FAT16 روي 2 گيگابايت براي هاردديسك محدود ميشود و بخاطر ساختار خاصي كه دارد، تلفات فضاي هاردديسك در آن زياد است لذا بهتر است اگر خواستيم از آن استفاده كنيم، پارتيشن آنرا حتي الامكان كوچك و زير 1 گيگابايت منظور كنيم. FAT16 قبل از ويندوز 95 محدوديت نام فايل 8.3 داشت اما از ويندوز 95 به بعد، اين محدوديت برطرف شد. FAT32 كه با win95-OSR2 آمد، از پارتيشن تا 2 ترابايت پشتيباني ميكند. NTFS نيز تا 2 ترابايت پارتيشن را پشتيباني ميكند. از نظر امنيتي بهتر است. براي تنظيم بار اول هاردديسك لازم است تا از فلاپي قابل بوت استفاده كنيد و FDISK را اجرا نمائيد. اين مراحل چندان مشكل نيست اما وقتي سيستم سئوال ميكند: Your Computer has a disk larger than 512 MB....? اولا يعني FDISK شما مربوط به DOS يا ويندوز 95 است و ثانيا اينكه آيا ميخواهيد هارد ديسك را با FAT16 استفاده كنيد يا FAT32. اگر به پرسش فوق جواب Yes بدهيد يعني FAt32 و اگر پاسخ No بدهيد يعني FAT16.
منبع
در این خاک زرخیز ایران زمین
نبودند جز مردمی پاک دین
همه دینشان مردی و راد بود
کزان کشور آزاد و آباد بود
بزرگی به مردی و فرهنگ بود
گدایی در این بوم و بر ننگ بود
از آن روز دشمن به ما چیره گشت
که ما را روان و خردتیره گشت
از آن روز این خانه ویرانه شد
که نام آورش مرد بیگانه شد
بسوزد گرت در آتش جان و تن
به از بندگی کردن و زیستن
اگر مایه زندگی بندگیست
دوصد بار مردن به از زندگیست
( فردوسی )