[wsakson]

کنسولهای بازی

مقدمه :
مطلبي را که در اين شماره مي‌خواهيم به آن بپردازيم مروري بر تاريخچه اين دستگاه‌هاي ويديويي و پيشينه‌ آنهاست.
قبل از پرداختن به مقاله بايد نکته‌اي را ياد‌آور شويم و آن کلمه «کنسول» است که به اشتباه رايج شده و به جاي آن بايد از کلمه "دستگاه بازي ويديويي" استفاده کرد اما به دليل رايج‌تر بودن کلمه کنسول، ما نيز در اين مقاله از همين کلمه استفاده مي‌کنيم.

تولد اولين کنسول
تاريخ کاملا دقيقي براي اولين وسيله بازي نمي‌توان ذکر کرد چرا که هر کسي دستگاه توليدي خود را اولين نسل مي‌داند اما شايد بتوان شروع اين راه پر افت و خيز را در سال 1947 دانست هنگامي ‌که يک بازي بسيار ساده کامپيوتري توسطGoldsmith Jr.Thomas و Estle Ray Mann در کشور آمريکا به ثبت رسيد که در آن ، کاربر بايد موشکي را با دادن زاويه و سرعت مناسب به سمت هدف پرتاپ مي‌کرد. همين بازي بسيار ساده اولين گام در استفاده از کامپيوتر براي بازي بود.
دومين بازي در سال 1958 بود که Tennis For Two نام داشت و متشکل از يک توپ و دو راکت و يک تور در وسط (بصورت خط‌هاي سياه و سفيد) بود که با استقبال باور نکردني از سوي مردم مواجه شد.


شکل 1: نمايي از صفحه نمايش بازي Space war مربوط به سال 1961



شکل 2: نمايي از بازي ويديويي Space war




شکل 3: دو با نفر در حال بازي Space war

در سال 1961 ، بازي Space War براي کامپيوترهاي زمان خود ساخته شد که بزرگي آنها به اندازه يک اتاق بود و در آنها چيزي به عنوان صفحه کليد وجود نداشت.

اما در واقع بايد توليد و عرضه کنسول‌ها را از سال 1972 به بعد دانست.در اين مدت زمان 30 ساله، کنسول‌ها 7 نسل تغيير پيدا کردند که در ادامه هر کدام از اين نسل‌ها را به طور کوتاه مورد بررسي قرار خواهيم داد مطالبي که براي قديمي‌ترها يک تجديد خاطره خواهد بود.

نسل اول ( 1972 ـ ‌1977 ) :

در سال 1966 آقاي Ralph Bear چند بازي تنيس روي ميز و تيراندازي ساخت و آنها را به شرکت Magnavox‌ فروخت. اين شرکت نيز اولين کنسول بازي را در سال 1972 تحت عنوان Magnavox Odyssey توليد کرد. در همين سال آقاي Bushnell شرکت Atariرا تاسيس کرد. شرکت Atari يک دستگاه سکه‌اي توليد کرد که يک بازي پينگ‌پنگ تحت عنوان Pong را در بر داشت. در آن سال، 19000 دستگاه Pong به فروش رسيد که يک موفقيت عالي براي شرکت Atari‌ بود و اين شرکت تصميم گرفت دستگاه‌هاي بيشتري را با بازي‌هاي بيشتري توليد کند. جالب اينجاست که بدانيد اولين نسل کنسول‌هاي دستي نيز در سال 1972 توسط کمپاني Waco توليد شد که از 9 دکمه تشکيل شده بود که براي بازي‌هايي مثل دوز طراحي شده بود. در آن زمان کنسول ديگري تحت عنوان Coleco Telstar نيز ساخته شد که جدي‌ترين رقيب کنسول Pong بشمار مي‌رفت.




شکل 4 : Magnavox Odyssey ، اولين کنسول بازي که در سال 1972 توليد شد.

نسل دوم ( 1977 ـ 1985 ) :

کنسول‌هاي نسل اول به گونه‌ايي بودند که فقط يک بازي بر روي آنها اجرا مي‌شد و بازيکن بعد از چندبار انجام دادن آن خسته مي‌شد و مجبور بود براي انجام يک بازي جديد، کنسول ديگري خريداري کند. در کنسول‌هاي نسل دوم اين ايراد برطرف شد و شرکت‌هاي سازنده حافظه‌هاي جانبي قابل حملي را توليد کردند که در داخل کنسول‌ها گذاشته مي‌شد و کنسول آن حافظه را مي‌خواند و بازي را اجرا مي‌کرد.
در سال 1977 شرکت Atari اولين کنسول خود با اين ويژگي را تحت عنوان Video Computer System ( VCS ) توليد کرد که بعدا Atari 2600 نام گرفت که 9 بازي مختلف براي آن ساخته شده بود. سپس شرکت‌هاي ديگري نيز وارد کار شدند و کنسول‌هاي جديدي را توليد کردند.
در سال1980 شرکت Intellvision کنسول Mattelرا توليد کرد که از نظر پردازنده قدرتي دو برابر قدرت کنسول Atari 2600 داشت. در سال 1982 نيز شرکت ColecoVision کنسول ديگري را توليد کرد که قدرت پردازش آن از دو کنسول ديگر بيشتر بود.

در سال 1982 پاي کامپيوترهاي خانگي هم به دنياي بازي‌ها باز شد و کامپيوترهايApple 2 ،Commodore 64 و ZX Spectrum نيز به عنوان رقباي جدي براي کنسول‌هاي توليد شدند. ويژگي اين کامپيوترها اين بود که علاوه بر انجام بازي, برنامه‌هاي بسيار زيادي نيز روي آنها قابل اجرا بود. در بين سال‌هاي 80 تا 85 بازي‌هاي عالي و ماندگاري توليد شدند که مي‌توان به Defender ، Pole Position و Pac-manاشاره کرد. اين کنسول‌ها و کامپيوترها بسيار پرطرفدار بودند و با استقبال بسيار خوبي از سوي مردم مواجه شدند و نام آنها در تاريخ ماندگار شد.



شکل 5: Pac-man ، يکي از پرطرفدارترين بازي‌هاي کامپيوتر‌ي بود که با استقبال خوبي مواجه شد.


نسل سوم ( 1985 ـ 1989 )‌ :

تقريبا از سال 1983 بود که شرکت‌هاي زيادي بوجود آمدند و هرکدام بازي‌هاي بسياري توليد کردند تا جايي که بازار از بازي‌هاي کامپيوتري اشباع شده بود و بسياري از آنها نيز بسيار شبيه يکديگر بودند. قدرت سيستم‌هاي کامپيوتري نسبت به کنسول‌ها نيز باعث شده بود تب و تاب خريد کنسول در بين مردم پايين بيايد. اما در سال 1985 ، نسل سوم کنسول‌هاي بازي با توليد کنسول Famicom توسط شرکت Nintendo متولد شد. نام عمومي ‌اين کنسول NES بود.
بازي Super Mario Bros نيز براي اولين بار روي اين کنسول ارائه شد که باعث گرديد اين کنسول با استقبال فوق‌العاده‌اي مواجه شده و بازار کنسول‌ها دوباره داغ شود. در اين سال‌ها شرکت Sega‌ نيز کنسول Master System را توليد کرد که آن هم کنسول موفقي بود اما نه به اندازه کنسول NES.
رقباي ديگري مثلAtari7800 و Sharp X68000 نيز وجود داشتند اما به قدرتمندي کنسولNintendo وSega نبودند. انقلابي که در نسل سوم کنسول‌ها صورت گرفت اضافه شدن Game pad يا همان دسته بازي است که شامل چهار جهت اصلي ، چهار جهت فرعي و دو دکمه براي شليک کردن يا پريدن بود. اين امر باعث بوجود آمدن تنوع زيادي در بازي‌هاي آن دوره شد و بازي‌هاي مطرحي چون Final Fantasy ، Metal Gear ، Legend of Zelda ، Sonic و Bomber manدر آن سال‌ها توليد شد که همه آنها تبديل به آثار جاويد و ماندگاري شدند که هنوز هم نسخه‌هاي جديدي از آنها ساخته مي‌شود و طرفداران زيادي نيز دارد.
در مجموع موفق‌ترين کنسول نسل سوم ، کنسول شرکتNintendo بود که توانست بازي‌هاي فوق‌العاده‌ايي را توليد کند و بواسطه اين بازي‌هاي خوب آمار جهاني فروش اين دستگاه به 60 ميليون رسيد که يک آمار خيره کننده بود.

نسل چهارم ( ‌1989 ـ 1994 ) :

در اين سال‌ها توليد کنسول و بازي به يک امر تخصصي و کم کم به يک صنعت تبديل شد. صنعتي که سرمايه گذاري‌هاي کلاني در آن صورت گرفت و سودهاي سرشاري را نيز در بر داشت. حتي تا حد و اندازه صنعت فيلم سازي‌ هاليوود مطرح شد و رقابت شرکت‌هاي بزرگ با يکديگر بيش از پيش شد.
شرکت Sega که در مقابل رقيب خود يعني Nintendo شکست خورده بود کنسول جديدي را توليد کرد که از نظر سخت‌افزاري بسيار برتر از کنسول قبلي بود. کنسول Sega Mega Drive از يک PC-Engine استفاده مي‌کرد که محصول مشترک شرکت‌هاي NEC و Hudson Soft بود. شرکت Nintendo نيز براي اينکه از رقيب خود عقب نيفتند کنسول Super NES‌ را توليد کرد. در اين بين شرکت NEC نيز کنسول Turbo GrafX را توليد کرد که از CD- ROM در آن استفاده کرد اما به دليل اشکالات بسياري که داشت با شکست مواجه و از دور رقابت خارج شد.
شرکت Nintendo نيز چنين قصدي را داشت که آنها هم در اين راه موفق نبودند. تا اينکه در سال 1991 بازي Sonic the Hedgehog‌ براي کنسول Sega‌ ارائه گشت که باعث برتري کنسول Sega در آن سال شد. پس از آن نيز بازي Mortal Kombat براي هر دو کنسول ساخته شد که نسخه مخصوص Sega اين بازي بهتر بود و بازي هم يک برگ برنده براي Sega بشمار مي‌رفت. اما باز هم کنسول Nintendo به دليل تعداد رنگ‌هاي بيشتر و صداي بهتري که نسبت به رقيب خود داشت توانست فروش بيشتري داشته باشد و برتري نسل قبلي خود را در اين نسل جديد نيز حفظ کند. اين نسل شروع بازي‌هاي چند زبانه نيز بود که علاوه بر زبان ژاپني و انگليسي, به زبان‌هاي اسپانيولي, ايتاليايي, فرانسوي و آلماني نيز ساخته مي‌شدند. کامپيوترها نيز پيشرفت خوبي کرده بودند و بازي‌ها تحت سيستم عامل DOS انجام مي‌شد. بازي‌هاي مطرحي مثلPrince of Persia ، Dune II و Sim City که بازي‌هاي انقلابي در زمان خود بودند. بخصوص بازي Dune II که اولين بازي سبک استراتژي به شمار مي‌رود.



شکل 6: نمايي از اولين نسخه بازي جذاب Prince of Persia

نسل پنجم ( 1994 ـ 1999 )‌ :

در اين دوره چندين کنسول از شرکت‌هاي مختلفي توليد شد.
کنسول Saturn متعلق به شرکت Sega و کنسولUltra 64 که ساخت شرکت Nintendo بود. اما يک شرکت جديد اولين کنسول خود را در اين سال‌ها توليد کرد که به يک نام ماندگار تبديل شد و شروع يک راه پر موفقيت بشمار مي‌رفت. کنسول PlayStation ساخت شرکت Sony در ابتدا يک رقيب برايSega و Nintendo محسوب مي‌شد اما در کمترين زمان ممکن آنقدر بزرگ شد که دو کنسول ديگر را حتي در حد يک رقيب نيز براي خود نمي‌ديد بهترين دليل آن هم فروش اين کنسول‌ها بود. به اين ترتيب که کنسول PS‌ در آن سال‌ها 102.5 ميليون دستگاه فروخت در حالي که کنسولNintendo 64 ، 33 ميليون و کنسول Sega Saturn‌تنها 9.3 ميليون دستگاه به فروش رساندند. جالب اينجاست که بدانيد شرکت Nintendo خود باعث اين شکست شد چرا که در کنسول نسل قبلي خود قصد استفاده از CD-ROM و به همين دليل با شرکت سوني همکاري کرد اما پروژه نيمه تمام رها شد و شرکت سوني براي قدرت‌نمايي آن پروژه را به اتمام رساند و شرکت Nintendo را با شکست بزرگي مواجه کرد.
کنسول‌هاي ديگري نيز در اين دوره توليد شدند که به دليل کيفيت بسيار پايين به سرعت شکست خوردند و به راحتي کنار رفتند. شرکت Atari با ارائه کنسول Atari Jaguar قصد داشت دوباره به دنياي ساخت کنسول برگردد که با فروش 250 هزار دستگاه شکست تمسخر آميزي خورد و مجبور شد که کار خود را در دنياي نرم‌افزار ادامه دهد. اما شرکت سوني با استفاده از CD-ROM توانست خود را از بقيه جدا کند و به دليل قدرت سخت‌افزاري بالا و تعداد دکمه‌هاي زيادي که روي Game pad خود داشت توانست بازي‌هاي فوق‌العاده‌اي را توليد کند که پر فروش‌ترين آنها بازي Gran Turismo بود.
از اين تاريخ به بعد بازي‌ها رنگ و روي جديدي به خود گرفتند و اين تحول را بايد به نوعي مديون شرکت سوني و کنسول PlayStationبدانيم.

نسل ششم ( 1999 ـ 2006 ) :

شايد آغاز اين نسل را اواخر سال 1998 بايد دانست؛ زماني که کنسول Dream Cast توسط شرکت Sega توليد شد. شرکت Sega که شکست سختي خورده بود با ساخت کنسول جديد خود باز هم از نام خود دفاع کرد و نظر بسياري را به خود جلب کرد. در اين کنسول براي اولين بار يک مودم تعبيه شده بود که بواسطه آن کاربر مي‌توانست بازي‌ها را به صورت آنلاين بازي کند. اما موفقيت اين کنسول خيلي ادامه نداشت چرا که در سال 2000 کنسول PlayStation 2 توسط سوني توليد شد و باز هم بازار را در دست گرفت بگونه‌ايي که حتي کنسول‌هاي Game Cube ساختNintendo و XboX ساخت Microsoft هم نتوانستند جلوي فروش بي‌امان کنسول PS2 را بگيرند و اين کنسول بار ديگر رکورد فروش صد ميليون دستگاه را شکست، همانطور که کنسول PS نيز اين کار را کرده بود. اما فروش PS2 از PS نيز بيشتر بود. تمامي‌اين کنسول‌ها از قدرت سخت‌افزاري خوبي برخوردار بودند اما تنها چيزي که مي‌توانست باعث برتري يکي از آنها نسبت به بقيه شود تبليغات مناسب و بازي‌هاي خوب بود که شرکت سوني در هر دو راه موفق‌تر از رقباي خود عمل کرد و با فروش 115.36 ميليون دستگاه، باز هم برترين کنسول زمان خود شناخته شد.
بازي‌هاي ‌فوق‌العاده‌اي مانند GTA3 و Metal Gear Solid2 در سال 2001 براي اين کنسول ساخته شدند که از عوامل مهم برتري PS2 به شمار مي‌رفتند. XboX بخش شبکه‌اي خوبي داشت و بازي Halo2 بيش از هشت ميليون نسخه فروش داشت اما اين کنسول در سرتاسر دنيا محبوب نشد و بخصوص در آسيا مورد استقبال قرار نگرفت. رده‌بندي فروش اين چهار کنسول به اين ترتيب بودPS2 , XboX‌ , Game cube وDream Cast‌. بازي‌هاي اين دوره از کيفيت بسيار بالايي برخوردار بودند و تنوع ‌فوق‌العاده‌اي نيز داشتند اما اکثر آنها بازي‌هاي خشن و پر زد و خوردي بودند.
حتما به ياد داريد که بازي GTA 3 وGTA :Vice City چه سر و صدايي به پا کرد تا جايي که پاپ نيز انجام اين بازي‌ها را تحريم کرد. اين بازي به دليل خشونت بيش از حد و صحنه‌هاي پر از جرم و جنايت، در اکثر کشورهاي دنيا غير قانوني اعلام شد و در بقيه کشورها نيز فقط براي افراد بالاي 18 سال مجاز بود اين شرايط براي بازي Man Hunt نيز بوجود آمد.
در اين دوره سازندگان بازي به نوعي فقط به فکر جيب خود بودند تا اينکه به فکر فرهنگ‌سازي و سلامت روحي افراد جامعه باشند.

نسل هفتم ( از 2006 ) :

کنسول‌هاي نسل هفتم همان کنسول‌هايي هستند که از آنها به عنوان نسل جديد يا Next-Gen نام برده مي‌شود. کنسول XboX 360 محصول Microsoft‌, کنسولPlayStation 3 محصول سوني و کنسول Wii محصول Nintendo (براي اطلاعات بيشتر در خصوص اين سه کنسول به شماره 30 ماهنامه مراجعه کنيد).
قديمي‌ترين اين شرکت‌ها در ساخت کنسول شرکت Nintendo‌ است و به نوعي مي‌توان گفت متفاوت‌ترين کنسول را نيز توليد کرده است.



شکل 7: نمونه‌اي از کنسول PlayStation 3



شکل 8: نمونه‌اي از کنسول XboX 360




شکل 9: نمونه‌اي از کنسول Wii


فعلا نمي‌توان هيچ قضاوتي در خصوص رقابت اين سه کنسول کرد چرا که شانه به شانه هم پيش مي‌روند و رقابت بسيار سختي با يکديگر دارند و نمي‌توان گفت کداميک از آنها پيروز اين رقابت خواهند بود.
شرايط به کلي عوض شده است و نمي‌توان ادعا کرد که چون سوني در دو نسل قبل برتري کاملي داشته در اين نسل نيز نسبت به رقباي خود برتري خواهد داشت. شايد لازم باشد چند سالي صبر کنيم تا بتوان برنده اين رقابت بسيار سخت را تعيين کرد.


منبع:computernews.ir

سپاس لطفا فراموش نشه