آب درمانى
فلسفه طب اب درماني :
اين روش يک خانه تکاني قطعي براي بدن است و موجب نظافت کامل تمام دستگاهها وتمام سلولهاي بدن مي گردد وعوامل بيماري را بکلي بيرون مي ريزد وبر دو اصل استوار است : اصل يکم - در اثر خوردن غذاهاي گوناگون مقداري غذا از دستگاه هاضمه مي گذرد وصرف سلولهاي بدن نمي شود بلکه در زير پوست بدن واطراف قلب وساير مراکز حساس تن بعنوان ذخيره باقي مي ماند وهمينها هستند که پس از مدتي توليد عفونتهاي گوناگون کرده وسبب بروز بيماريهاي مختلف مي شوند وهر اندازه درجه عفونت وميزان مواد اضافي بيشتر باشد بيماري شديدتر خواهد بود واين بيماريها نامهاي تازه اي به خود خواهند گرفت ولي اصل وريشه همه اين بيماريها يکي است وان نمو ميکروبها و ويروسها است زيرا زندگي انها تنها در محيطي ممکن است که داراي سموم ومواد غذايي زائد بوده باشد . اصل دوم - براي معالجه بيماريها واز بين بردن ميکروبها بايد قبل از هر چيز اين سموم انباشته شده را بيرون ريخت واين در صورتي ممکن است که براي مدتي بين 10 الي 40 روز غذا به بدن نر سانيم وتنها اب بياشاميم در اين صورت بدن خود بخود مواد غذايي وعفوني وزباله هاي انباشته شده را از ذخيره گاهها بيرون اورده ومصرف مي کند تا هنگامي که ان کثافات تمام گردد و ان وقت ريشه بيماري کنده مي شود.
مزيتهاي طب اب درماني :
اين طب امتيازاتي بر ساير روشهاي درماني دارد که به 6 مزيت ان اشاره مختصري مي گردد .
1- درمان طبيعي - در طب اب درماني بيماري بطور کاملا طبيعي و با استفاده از اب خالص درمان مي شود ولي در ساير روشها از داروهاي سمي وشيميايي استفاده مي شود که اثرات منفي وضررهايي بر روي سلولها وبافتهاي حساس بدن مي گذارند وبدن در برابر ان داروهاي سمي واکنش نشان مي دهد وبيماريهاي ديگر را تحريک مي نمايد وهمچنين موجب مسموميت تدريجي جسم مي شوند .
2- درمان فراگير -در طب اب درماني بيماريهاي متعدد در جسم انسان درمان مي شوند زيرا در اين طب تمام اجزاء ودستگاههاي بدن از عوامل بيماري پا کسازي مي شوند ولذا بيماريهاي متعدد بطور يکجا درمان مي شوند ولي در ساير روشهاي درماني معالجات فقط بهمان بيماري اختصاص مي يابد که براي درمان ان تلاش مي شود .
3- درمان ريشه اي - در طب اب درماني بيماري بطور ريشه اي درمان مي شود زيرا فرايند طب اب درماني مقابله با ريشه هاي بيماري است وان ريشه ها سموم وذخاير انباشته شده مي باشند که به روش اب درماني تمام اين ريشه هاي عامل بيماري کنده شده ودفع مي شوند.
4- درمان يک نوبتي - در طب اب درماني بيماري در يک نوبت ودر مدت زمان بين 10 الي40 روز درمان مي شود ولي در ساير روشها درمان در مدتهاي طولاني وگاهي سالها طول مي کشد .
5- نظافت وپاکسازي عميق جسم -در طب اب درماني کل سيستم بدن يعني تمام سلولها-بافتها-عصب ها-مفاصل- دستکاه گوارش و...... شستشو ونظافت مي شوند وسموم و زباله ها وذخاير انباشته شده که عامل رشد ونمو ميکروبها وويروسها وعوامل بيماري زا هستند از جسم خارج مي شوند وهيچ روش ديگري اين قابليت نظافت و شستشوي عميق جسم انسان را ندارند .
6- باز سازي جسم - امتياز بسيار مهم طب اب درماني علاوه بر ساير مزايا باز سازي جسم فرسوده وخسته است زيرا در طب اب درماني به تمام سلولهاي پير و فرسوده حمله مي شود و انها را از جسم خارج مي نمايد وانسان تولدي ديگر مي يابد و با خروج سلولهاي مريض وکهنه وفرسوده و همچنين شستشوي سلولهاي سالم بافتهاو عصب ها و ساير اجزاءودستگاههاي بدن انسان به سوي سلامتي و نشاط وشادابي و طراوت جسم باز مي گردد و مکانيسم شستشوي کل سيستم بدن امتياز بسيار خاص طب اب درماني است و حيات دوباره به انسان مي دهد چناچه خداي بزرگ مي فرمايد: وجعلنا من الماء کل شيء حيء - سوره انبياء ايه 30 (و همه چيز را بواسطه آب زنده گردانيديم).
روش اجرا چگونه است؟
آب درمانى مجموعه كارهايى است كه در آنها از آب براى بهبود وضع جسمى يا روانى، تقويت سلامتى يا زيبايى، يا درمان دردها و بيمارىها استفاده مىكنند و اين استفاده به دو طريق درونى و بيرونى صورت مىگيرد. طريق درونى ساده است: نوشيدن روزانه آب خالص، يا آب شارژ شده )نقش گرفته(، يا آب معدنى خاص، يا آب دريا به مقدارى و مدتى كه آب درمانگر تجويز مىكند. طريق بيرونى شامل انواع حمامگيرىها و آب پاشىها به بدن است.
اين روش چه کاربردي دارد؟
آبپاشى با فشار: اين نوعى درمان است كه با كوبش شديد آب صورت مىگيرد. اين روش نيروبخش و فرحبخش است ولى تحمل آن سخت است و بنابراين كاربرد خيلى گسترده ندارد و اشخاص پير نمىتوانند آن را تحمل كنند.
نمك مالى
اين روش نوعى آب درمانى مخلوط با مواد معدنى است. درمانگيران مىگويند كه اين روش به آنان احساس بهبود و تندرستى بيش از پيش مىدهد.
حمام دو جفتى
در اين روش دو جفت وان كوچك را كنار هم قرار دادهاند. در يک وان آب سرد و ديگرى آب داغ دارد. درمانگير در وان آب داغ به نوعى مىنشيند كه پاهايش تا اندكى بالاى زانوها در وان آب سرد فرو رفتهاند. يكى از نتايج اين روش بهبود گردش خون در پاها و تسكين ناراحتىهاى پاهاست. يكى ديگر از نتايج آن بهبود وضع كسانى است كه مشكلات لگن خاصره يا مشكلات مهرههاى پايين ستون فقرات دارند.
حمام نمك اپسوم
اين نوعى حمام براى عرق ريزى خيلى زياد است. در وان حمام سه تا چهار كيلو نمك مىريزند و وان را از آب داغ پر مىكنند و درمانگير تا چانه در آن فرو مىرود. بيمار در اين وضعيت عرق فراوان مىكند. پس از مدتى معين او را بيرون مىآورند و زير دوش آب داغ مىبرند و سپس ماساژ مىدهند و در حولههاى ضخيم مىپيچند كه بيشتر عرق كند. پس از يك دوش آب داغ نهايى بيمار را به بستر مىفرستند كه استراحت كند.
روشهاي ديگري همچون آبپاشى سوزنى، حمام حباب هوا، ماساژ زير آبى و . . .
افزون بر آنها، بسيارى روشهاى ديگر استفاده از آب براى فرحبخشى، آرام بخشى، تقويت عمومى بدن و نظام دفاعى بدن، تسكين دردهاى استخوانى - مفصلى، بهبود گردش خون، درمان بيمارىهاى پوستى، رفع خستگى مزمن، و مبارزه با افسردگى و غيره امروزه در درمانگاههاى آب درمانى به كار گرفته مىشوند.
نوشيدن آب به مقدارى معين نيز خواص درمانى و پيشگيرى از بيمارىها را دارد. پزشكان و بيولوژيستها و كارشناسان تغذيه به ما مىگويند كه هر آدم نياز به حداقل هشت ليوان آب در روز دارد تا بدن او درست كار كند. برخي افراد روزه غذايى و قناعت به نوشيدن فقط آب در كل 24 ساعت شبانه روز را گاهى براى پاك كردن بدن از مواد سمى به كار مىگيرند.
عكاسى به روش كرليان نشان داده كه وقتى درمانگرى از مكتب شفابخشى انرژى درمانى با تمركز فكر خود آبى را كه مىخواهد به درمانگير دهد به اصطلاح شارژ مىكند آن آب پهنهاى از انرژى فوقالعاده را درون خود مىنماياند كه آب معمولى ندارد، و چنين است كه احتمالاً انرژى طبيعى بدن آب درمانگر توان انرژيايى و درمانى آبى را كه به بيمار خود مىدهد بيشتر مىكند.
محققين مي گويند روش آب درمانى به اين دليل مفيد است كه آب درمانگران افرادى دلپذيرند و توجه و همدلى كافى به وضع جسمى و حال روانى بيماران مىكنند، و نيز اين درمان در جوى و محيطى دلپسند كه در بيماران آرامش عصبى و كاهش تنش و احساس بهبود جسمى و فكرى توليد مىكند اجرا مىشود. همه اين عوامل به شخص درمانگير كمك مىكنند انبساط عضلات و آرامش و سبكبارى يابد
شايد آسانترين ، راحتترين و ارزانترين وسيلهاي كه ورزشكاران و مردم براي رفع خستگي، كسالت و به دست آوردن آرامش و راحتي از آن استفاده مي كنند ، آب باشد .
گرفتن دوش آب گرم پس از ورزش و مسابقه ، يا پس از انجام كارهاي سنگين روزانه ، تقريبا يك امر طبيعي و عادي است كه تمام بازيكنان و افراد ، آگاهانه يا بدون آگاهي از آن استفاده ميكنند .
آب درماني ، يك روش عامه پسند است و به خلاف اكثر روشهاي ديگر ، رفع خستگي عضلاني با رضايت و خوشنودي ورزشكاران توام ميشود. با تمام مزايا در مورد آب درماني، بايد گفت: "با شناخت و آگاهي از تاثيرات فيزيولوژيكي و درماني آب ، به آساني و راحتي ميتوان از آن استفاده كرد" .
"هيدرو تراپي" به معناي آب درماني در گذشته توسط ايرانيها، مصري ها، يونانيها و ژاپني ها، با توجه به خواص درماني آب ، به فراواني مورد استفاده قرار ميگرفت . هيدروتراپي يا آب درماني به شكل امروزي آن را شايد بتوان مديون دكتر " جان فلوير" انگليسي دانست .
شايد استفاده از آب در موارد درماني و رفع خستگي در ورزشكاران وبه دست آوردن آرامش جسمي و روحي ، قدمتي معادل قدمت زندگي بشر داشته باشد .
مزايا و خصوصيات استفاده از آب درماني براي تسكين دردها وآفرينش آرامش، يعني در موارد درماني و رفع خستگي در ورزشكاران وبه دست آوردن آرامش جسماني - روحي ، متعدد است .
در دسترس بودن آن براي همه ، ارزان بودن نسبت به روشهاي ديگر ، اندازهگيري درجه حرارت آب به آساني ، سبك شدن وزن بدن در آب و عامه پسند بودن آن براي همه ، از جمله مزاياي آب درماني است.
آب درماني چگونه باعث رفع خستگي ورزشكاران ميشود ؟
براي شناخت و آگاهي از چگونگي عمل و علل رفع خستگي ورزشكاران ، متعاقب استفاده از هيدروتراپي بايد تاثيرات فيزيولوژيكي آب درماني را نيز بررسي كرد . به طور كلي ، در هنگام قرار گرفتن در آب ، تغييرات زير در بافتها و اندامهاي بدن رخ ميدهد :
.۱افزايش درجه حرارت بدن
بر حسب ميزان و مقدار گرماي آب ، درجه حرارت بدن هم تغيير ميكند . در اغلب موارد كه درجه حرارت آب استخر بين ۳۴تا ۳۷درجه سانتيگراد باشد ، دماي بافتها و عضلات ورزشكار نيز مقداري افزايش مييابد .
.۲افزايش سوخت و ساز بافت ها
در اثر افزايش حرارت بافتهاي مختلف بدن ، ميزان سوخت وساز يا متابوليسم عمومي بافتها نيز زياد ميشود.
.۳اتساع عروق
بالا بودن حرارت آب منجر به بالا رفتن حرارت بدن و متعاقب آن ، متسع شدن عروق و مويرگها ميشود. در ضمن ، اتساع عروقي ميتواند ناشي از افزايش سوخت و ساز سلولها باشد كه نياز به اكسيژن اضافي و دفع بيشتر مواد حاصل از سوخت و ساز دارند .
.۴افزايش جريان خون
افزايش درجه حرارت بدن موجب زيادتر شدن سوخت و ساز سلولها ميشود كه براي جبران كردن اين امر ، بدن به افزايش جريان خون بافتها روي ميآورد.
بنابر اين ، ميزان جريان خون نيز متعاقب قرار گرفتن در آب گرم افزايش مي يابد .
.۵افزايش ميزان فعاليت قلب
بهدنبال اتساع عروق خوني و زياد شدن ميزان جريان خون ، ميزان خون وارده به قلب نيز زيادتر ميشود و طبق قانون فرانگ استارلينگ (هرچه خون وارده به قلب زيادتر شود ، خون خارج شده از آن نيز زيادتر ميشود ) ميزان برون ده قلبي نيز افزايش مييابد و فعاليت قلبي هم بيشتر ميشود .
بهدنبال ايجاد تاثيرات فيزيولوژيكي فوق در بافتها و اندامهاي بدن، يك سلسله تاثيرات درماني در فرد مشاهده ميشود، از جمله: در اثر افزايش جريان خون و بهبود وضع تغذيه در اندامها و دفع سريع مواد زايد ، گرفتگي و اسپاسم عضلات فرد ، بر اثر وقوع تغييرات مذكور ، اين درد و ناراحتي ورزشكار از بين ميرود .
بهطور خلاصه ميتوان گفت كه تاثيرات درماني آب به واسطه اثري است كه آب روي پوست بدن دارد . در آب درماني ، پوست بدن به عنوان يك عضو مهم و اساسي است، زيرا بر اثر برخورد جريان آب ، گيرندههاي عصبي پوست تحريك مي شوند. تحريكات ايجاد شده از طريق اعصاب ، بر سيستم عصبي مركزي تاثير مي گذارند و اين تاثيرات سيستم عصبي مركزي است كه باعث به وجود آمدن اثرات درماني آب ميشود .
استفاده از آب درماني روي جريان خون ، سوخت و ساز بدن ، سيستم عصبي، تركيب خون، و ميزان ترشح غدد نيز تاثير ميگذارد و در نهايت ، تجمع اين تاثيرات روي روان فرد منعكس ميشود .
موارد كاربرد آب درماني در ورزش
از هيدروتراپي به غير از رفع خستگي و آرامش در ورزشكاران ، در موارد ديگري نيز ميتوان استفاده كرد .
مهمترين كاربردهاي آب درماني شامل موارد زير است :
-۱به عنوان قسمتي از درمان فوري ضايعه ورزشي كه بايد از آب سرد با درجه حرارت حدود ۱۲/۸درجه سانتيگراد استفاده كرد . براي مثال ، قرار دادن مچ پا يا دست ضايعه ديده در ظرف آب سرد ، باعث جلوگيري از ايجاد تورم و التهاب در موضع صدمه ديده ميشود و درد را كاهش ميدهد .
-۲در درمان ضايعات ورزشي مزمن مثل كوفتگي ، رگ به رگ شدن و پيچ خوردن مفاصل ، التهاب و تورم تاندون يا زرد پي ميتوان از آب درماني استفاده كرد. برخي از متخصصان عقيده دارند كه در هر مرحله از ضايعات سيستم عضلاني - استخواني ميتوان از آب درماني استفاده كرد . البته توصيه ميشود كه در اوايل وجود ضايعه حاد و شديد ، از آب گرم نيز استفاده كرد .
-۳بعد از عمل جراحي در صدمات ورزشي ، براي به دست آوردن دامنه حركتي مفاصل ميتوان از آب درماني استفاده كرد . از موارد مهم ديگر، كاربرد آب درماني در ورزش براي تحرك و انعطاف پذيري در عضلات و مفاصل است . در اين حالت نيز عضو مورد نظر را در يك وان يا ظرف مناسب قرار ميدهيم . در صورت امكان ميتوان از استخر آب گرم استفاده كرد. گرماي آب باعث نرم شدن بافتها و عضلات و مفاصل ميشود و اين امر كيفيت انجام حركات در عضو صدمه ديده را بهبود ميبخشد .
-۴به عنوان قسمتي از برنامه آمادگي ورزشكاران هم ميتوان از آب درماني استفاده كرد . منظور اين است كه براي گرم كردن عضلات بدن ، افزايش جريان خون در بافتها ، بهبود وضع تغذيه سلولها ، قبل از شروع تمرينات و حركات جهت تقويت و آماده كردن بدن ، ميتوان از آب درماني استفاده كرد.
-۵از جمله موارد ديگري كه هيدروتراپي در ورزش كاربرد دارد ، تميز و برطرف كردن مواد خارجي از روي زخمها ، خراشيدگيها ، تاولها و ديگر صدمات ورزشي است كه در پوست بدن به وجود ميآيد .
موارد استفاده نكردن از آب درماني
اگرچه استفاده از آب درماني يك روش بدون خطر و بيعارضه است و ميتوان آن را براي اكثر ورزشكاران تجويز كرد ، بهتر است در هنگام استفاده از آن به نكاتي چند توجه داشت :
-۱در هنگام وجود اختلال حسي در ورزشكاران ، بايد در درجه حرارت آب دقت زيادي به عمل آورد، زيرا امكان ايجاد ضايعه ، پس از استفاده از آب گرم در ورزشكاراني كه دچار اختلالات حسي هستند ، وجود دارد .
-۲همچنين ورزشكاراني كه اختلالات گردش خون ، عفونت حاد ، زخم باز و وسيع ، نارسايي قلبي يا نارسايي تنفسي و اختلالات غدد دارند ، نبايد از هيدروتراپي استفاده كنند. در صورت به كار بردن آن نيز بايد دقت بسيار زيادي به عمل آورد. در هنگام استفاده از آب گرم ، چون فشار خون پايين ميآيد، بنابراين در ورزشكاراني كه نارسايي قلبي دارند ، استفاده از آب درماني ممنوع است .
-۳همچنين در آن دسته از ورزشكاران زن كه دوران قاعدگي را ميگذرانند ، نبايد از هيدروتراپي استفاده كرد .
دوش گرفتن ورزشكاران
شايد اكنون شايعترين روش استفاده از تاثيرات درماني آب ، دوش گرفتن باشد. برخي از تاثيرات مورد نظر آب درماني را ميتوان با دوش گرفتن به دست آورد. ميزان درجه حرارت آب دوش به صورت درجات سرد ، ملايم ، گرم و داغ تقسيم بندي ميشود. چنانچه بازيكنان بعد از مسابقه از دوش آب گرم ( ۳۳/۹تا ۳۶/۷درجه سانتيگراد) ولرم ( ۲۶/۷تا ۳۳/۹درجه سانتيگراد ) و داغ ( بيشتر از ۳۷/۲درجه سانتيگراد ) استفاده كنند ، علاوه بر تميز شدن بدن ، باعث ايجاد آرامش هم ميشود .
برخي از ورزشكاران ترجيح ميدهند كه از دوش سرد استفاده كنند . اين عمل نيز باعث تقويت و نيز نيرو بخشيدن به بدن ميشود . برخي از افراد هم ازدو نوع دوش گرم و سرد به طور متناوب استفاده ميكنند .
نكات مورد توجه در هنگام دوش گرفتن
چون اكثر بازيكنان و ورزشكاران در حال حاضر تنها وسيلهاي كه براي رفع خستگي در دسترس دارند ، همين دوش آب گرم ميباشد، لازم است به نحو صحيح از آن استفاده كنند ، پس جا دارد چند نكته را تذكر دهيم :
-۱ورزشكاراني كه پس از يك تمرين يا مسابقه سنگين فرصت انجام تمرينات و حركات سبك را پيدا نكردهاند ، ميتوانند برخي از حركات و نرمشها را زير دوش انجام دهند . همان طور كه ميدانيم ، هدف عمده از دوش آب گرم ، رفع خستگي و دفع مواد زايد مثل اسيد لاكتيك از بدن است . حال اگر ورزشكار زير دوش آب گرم حركات سبك و تمرينات ملايم را انجام دهد ، ميزان رفع خستگي بيشتر و مواد زايد سريع تر دفع ميشود.
-۲چنانچه فشار آب زياد و فاصله دوش با بدن ورزشكار هم زياد باشد ، تاثيرات درماني آب افزايش مييابد . اعتقاد بر اين است كه هرچه فاصله دوش با بدن ورزشكار زياد و فشار آب هم قوي تر باشد، بر اثربرخورد مرتب و مداوم ذرات آب با پوست ورزشكار ، حالتي مانند ماساژ براي فرد احساس لذت و شادابي پديد خواهد آمد .
-۳استفاده از دوش آب سرد براي ورزشكاراني كه سابقه استفاده از دوش سرد ندارند ، توصيه نميشود زيرا امكان سرما خوردگي زياد است . اين افراد مي توانند به تدريج از آب سرد استفاده كنند تا بافتهاي بدن با آب سرد تطابق يابند .
-۴همچنين ورزشكاران بايد كليه نكاتي را كه در رابطه با موارد استفاده ، عدم استفاده و احتياط در زمينه هيدروتراپي گفته شد ، رعايت كنند، ازجمله اين كه مدت زيادي زير دوش آب گرم قرار نگيرند، از آب بسيار داغ مدت زيادي استفاده نكنند و پس از دوش گرفتن فورا در معرض هواي سرد قرار نگيرند .
-۵بايد در هنگام خشك كردن بدن ، از كشيدن محكم حوله روي پوست بدن خودداري كرد زيرا همانطور كه ميدانيم ، سطح پوست بدن محل انتشار گيرنده ها و پايانههاي مختلف عصبي است. بر اثر كشيدن محكم حوله به پوست، معمولا گيرندههاي عصبي تحريك ميشوند و اين تحريكات به سيستم عصبي منتقل ميشود. در نتيجه ، تاثيرات مثبت دوش يا از بين ميرود يا كاهش مييابد.
-۶بهتر است متعاقب دوش گرفتن يا استفاده از روشهاي ديگر آب درماني ، ورزشكار به مدت كافي استراحت كند و يا بخوابد . اين كار باعث افزايش تاثيرات دوش و آب درماني ميشود.